Dorpen

Bandkeramische dorpen waren kleine enclaves te midden van uitgestrekte (oer)bossen. Water was (net als tegenwoordig) een primaire levensbehoefte. Bandkeramische dorpen lagen dan ook altijd dicht in de buurt van water. Dat kon een rivier zijn, maar ook een klein beekje.

Om hun huizen en akkers aan te leggen kapten de Bandkeramiekers open plekken in de bossen. Een Bandkeramisch dorp bestond meestal 2 tot 5 boerderijen. Grotere dorpen konden bestaan uit enkele clusters boerderijen. De omvang van een doorsnee Bandkeramische dorp met zo’n 80 inwoners zal in totaal zo’n 3 km2 zijn geweest.

Dat er bij opgravingen doorgaans wel veel meer plattegronden van boerderijen worden gevonden (zie onder) komt omdat niet alle huizen tegelijkertijd hebben bestaan. De houten huizen van de Bandkeramische boeren gingen waarschijnlijk zo'n 25 tot 35 jaar mee. Daarna werd er weer een nieuwe boerderij gebouwd. In de circa 250 dat er Bandkeramiekers in Sittard-Geleen hebben gewoond kunnen er dus wel zo'n 10 generaties huizen na elkaar zijn gebouwd.

Wil je meer weten over Bandkeramische dorpen? Klik hier.

Opgravingstekening van Janskamperveld
Opgravingstekening van Janskamperveld

Dorpen in Sittard-Geleen

In Sittard-Geleen hebben archeologen inmiddels diverse Bandkeramische dorpen teruggevonden. Deze lagen als een lint langs de Geleenbeek, even ten westen daarvan. 

De opgraving Geleen - Janskamperveld heeft tot op dit moment het grootste bewoningsoppervlak blootgelegd: maar liefst 69 huisplattegronden kwamen daar in 1991 naar boven. De opgraving Sittard - Mgr Claessenstraat / Thien Bunder (met uitbreidingen door Sittard - Stadswegske en Sittard - Fontys) bekleed een goede tweede plek met een kleine 50 huisplattegronden. Bij Geleen - Kluis / Seipgensstraat werden 8 huisplattegronden gevonden.

 

Overzicht van de opgraving Mgr Claessenstraat.
Overzicht van de opgraving Mgr Claessenstraat.

Archeoloog Ivo van Wijk van Archol en conservator Kitty Jansen van Museum het Domein vertellen over hoe een Bandkeramisch dorp er uit zag.

Reconstructie van een Geleen - Kluis / Seipgensstraat door professor Waterbolk.
Reconstructie van een Geleen - Kluis / Seipgensstraat door professor Waterbolk.